Diriliş, Çanakkale 1915
Turgut ÖZAKMAN
Bilgi yayınevi
686 sayfa
Belgesel tadında bir roman, roman tadında bir belgesel…
Bir askeri tarih kitabı değil, Çanakkale savaşlarında yaşanan her şeyin kitabı…
Çanakkale'yi bir bütün olarak, cepheyi, cephe gerisini ve karşı cepheyi anlatan bir kitap. Çanakkale ile ilgili tüm gerçekleri kapsayan, herkesin, özellikle gençlerin okuması gereken belgesel bir roman.
Dur yolcu, bilmeden gelip bastığın,
Bu toprak, bir devrin battığı yerdir.
Eğil de kulak ver, bu sessiz yığın,
Bir vatan kalbinin attığı yerdir!…
Nedir Çanakkale savaşları?
Çanakkale Savaşı dendiğinde, tarihin alabildiğine çarpıtıldığı günümüzde ne geliyor aklımıza, Çanakkale ile ilgili neler söyleniyor?
Bu noktada Turgut Özakman bize yol gösteriyor.
''Çanakkale hakkındaki ciddi, dürüst, saygıdeğer araştırmaların dışında üç tür yaklaşım var: Bunlardan birincisi Mustafa Kemal'i yok sayan, Çanakkale'yi Mustafa Kemalsiz anlatmaya çalışan, ikincisi Mustafa Kemal'in rolünü küçülten, üçüncüsü Çanakkale'yi mucizeler, kerametler sergisi halinde anlatan yaklaşım.' (s. 8)
Çanakkale'nin anlamını nerede aramalı? Özakman, bunu şöyle ifade ediyor: 'Çanakkale'nin tarihin uğursuz akışını durdurarak, geciktirerek Milli Mücadele'ye zaman ve millete özgüven kazandırdığı; Kuvayı Milliye ruhunu hazırladığı doğrudur. Ama bu uğursuz akışı geri çeviren Milli Mücadele'dir. Milli Mücadele, yalnız bir Kurtuluş Savaşı değil, Çanakkale'nin de görkemli bir rövanşıdır.''Çanakkale, Milli Mücadele ve Cumhuriyet, bir büyük sürecin üç büyük aşamasıdır. (s. 14-15)
Anafartalar, Conkbayırı, Arıburnu, Seddülbahir'deki çarpışmalar tarihin akışını değiştirir. Buralarda tarih yeniden yazılırken, halkın zihninde 'yenilmez' denen düşmanlara ilişkin yeni sorular uyanır: 'Yenebildiğimize göre niye yöneticiler bugüne dek dik durmamış, yürekli ve akıllı davranmamış, milletin ve devletin onurunu ve hakkını korumamış, her dediklerine boyun eğmişti? Niye? Niye? Niye? Yöneticiler neden millete değil de bunlara hizmet ediyor, onların adamı gibi davranıyordu?' (s. 537) İşte dirilişin başladığı, dirilişin direnişe dönüştüğünü gösteren anlar.
'Çanakkale yeni Türkiye'nin önsözüdür' ifadesiyle, bir halkın diriliş ve direncini öne çıkarıyor Özakman.
Nedir Çanakkale zaferinin önemi?
Tarih sahnesine, tarihin akışını değiştirecek bir önder çıktı, Mustafa Kemal çıktı. Çanakkale ruhu, Kuva-yı Milliye ruhunun mayası oldu ve yeni Türkiye'yi bu Kuva-yı Milliye ruhu yarattı. Bu zafer tüm ezilmiş uluslarda emperyalizmi yenebilme düşüncesini doğurdu. (s. 551,552)
